Je lichaam ontgiften, heeft dat zin?

De voor- en nadelen van detoxen

Als het strand in zicht komt, wil je graag nog even snel wat kilo’s kwijtraken en in vorm komen. Helpt het om je lichaam te ontgiften? Oftewel, heeft het zin een detoxkuur te volgen?


Detoxen is het volgen van een kuur van 3 tot 7 dagen, waarbij je je lichaam reinigt van giftige stoffen. Het zou ervanuit gaan dat je lijf giftige stoffen opslaat en dat vasten op basis van thee, sappen of groente en fruit ervoor zorgt dat je lichaam die stoffen kwijtraakt. Welke giftige stoffen dat zijn, kan verschillen, maar men noemt uiteenlopende zaken zoals 'kunstmatige geur-, kleur-, en smaakstoffen', 'restjes van de verbranding', 'verzuring', en 'verontreinigingen uit het milieu'. Het idee is dat je fitter, gezonder en slanker wordt als je die kwijt bent.

 

Zit je lichaam echt vol gif?

Als je informatie leest over detoxen of je lichaam ontgiften, dan lijkt het alsof we bol staan van het gif en dat we sterk verzuurd zijn. De realiteit is dat veel ‘slechte’ of ‘kunstmatige’ stoffen die we binnenkrijgen helemaal niet giftig zijn. Neem het conserveermiddel ascorbinezuur, dat is niets anders dan vitamine C en je lichaam heeft er totaal geen last van.

Bovendien is het lichaam bijzonder goed uitgerust om zich te ontdoen van ongewenste stoffen. Nieren en lever zijn continu bezig met het verwijderen van afbraakproducten van de verbranding en ongewenste stofjes.

 

PCB’s

Er zijn uitzonderingen. Zoals PCB’s en andere zogeheten hormoonverstoorders. PCB’s zijn stofjes die vrijkomen bij de verbranding van plastics. Ze zijn bijzonder hardnekkig, hebben zich in het milieu verspreid en ons lichaam kan ze niet afbreken. Daardoor komt een deel van wat je aan PCB’s en vergelijkbare stofjes binnenkrijgt, terecht in je vetweefsel en daar blijft het tot je vetweefsel wordt afgebroken.
 

Verzuren

Wat het verzuren betreft: het lichaam houdt de pH van de verschillende lichaamsonderdelen stevig in het gareel. Die van de urine kan - afhankelijk van de voeding – flink schommelen. Maar let op: hoe zuurder de urine hoe beter, want zure urine biedt bescherming tegen blaasontsteking. Dus ook dat we zo ‘verzuurd’ zouden zijn is niet echt een steekhoudend verhaal. Echte verstoring van de pH van het bloed komt alleen voor bij ernstige aandoeningen.

 

Vasten

Je lichaam ontgiften is vergelijkbaar met vasten. Vasten heeft – zeker op korte termijn – positief effect: al na een aantal uren verbetert de glucose- en insulinehuishouding. Dat heeft te maken met de lever: die overladen we vaak met teveel vet en suiker, wat tot ontstekingsreacties, buikvet en een verstoring van de insulinehuishouding leidt. En dat is het begin van diabetes 2, obesitas en gerelateerde aandoeningen zoals hoge bloeddruk en hoog cholesterol. Tijdens het vasten geef je de lever rust. Daardoor krijgt het de kans om het plaatselijk opgeslagen vet op te ruimen en dat zorgt ervoor dat je insulinehuishouding beter gaat functioneren. Je gaat je fitter voelen.

Maar je krijgt ook honger. Dat is een signaal voor het lichaam om op zoek te gaan naar voedsel, wat betekent dat je actief wordt. Dat is nog een reden waarom je op de korte termijn een fit gevoel kunt krijgen van vasten. Maar let op… Op lange termijn kun je juist sloom en moe worden, omdat je lichaam niet genoeg energie binnenkrijgt.

 

Zijn er risico’s aan verbonden?

Tijdens het vasten of detoxen breek je relatief veel vet af. Daardoor krijgen je lever en nieren te maken met een flinke stroom afbraakproducten die ze moeten verwerken. Ook kunnen stofjes zoals PCB’s uit je vetweefsel, in relatief grote hoeveelheden in je bloed terecht komen. Omdat je lever en nieren ze niet kunnen afbreken, worden ze uiteindelijk weer elders opgeslagen. Je raakt ze door je lichaam ontgiften dus niet kwijt, maar ze komen wel in het bloed terecht, waar ze misschien wel meer kwaad kunnen.

 

Je lichaam ontgiften, niet goed voor je galstenen

Als het afvallen erg snel gaat, bestaat bovendien het risico dat sluimerende galstenen opspelen. Dit gebeurt vaak bij mensen met veel overgewicht die ineens snel afvallen.

Een ander nadeel is dat je lichaam zich verzet tegen het ‘uithongeren’ door de thermostaat een standje lager te zetten. Dat wil zeggen dat er (tijdelijk) minder schildklierhormoon wordt geproduceerd. Je merkt dit als je opeens wat kouwelijker begint te worden. En als je je lichaamstemperatuur opmeet kun je een stukje onder de 37 graden uitkomen. Het lichaam probeert energie uit te sparen. Want ‘honger’ is een bedreigende situatie, of het nu komt door een hongersnood of door een detoxkuur. Door minder te verbranden probeert het lichaam te overleven.

 

Hoofdpijn?

Een ander risico van je lichaam ontgiften  is mentaal. Drie dagen hongeren (of lijnen of detoxen) is voor gezonde mensen voldoende om volledig op eten gefixeerd te raken. Wetenschappelijke experimenten laten zien dat mensen die zichzelf beperken (restrictive eaters) zich gigantisch overeten zodra ze de teugels laten vieren. En dat moment komt vroeg of laat. In zeldzame maar ernstige gevallen is een detox-kuur zelfs het begin van de ziekte anorexia.

En dan is er nog de hoofdpijn. Sommige mensen krijgen hoofdpijn als ze een detox-kuur volgen. Dat is geen reactie op gif maar een afkickverschijnsel, omdat ze ineens geen koffie meer drinken. Het is onschuldig en van voorbijgaande aard.

 

Val je af van een detoxkuur?

Als je minder energie eet dan je verbrandt, val je af. Dat is een simpele natuurkundige wet. Maar is het echt 5 kilo in een week, zoals je weleens leest? Als je leeft op water alleen verbrandt je lichaam maximaal 2 (vrouwen) tot 2,5 (mannen) kilo vet per week. Overig gewichtsverlies bestaat uit water. Dat je water verliest als je een kuur volgt heeft te maken met glycogeen. Glycogeen is een soort suiker die je bij honger of intensief sporten als eerste aanspreekt, nog voor het vet aan de beurt is. Glycogeen bindt veel water aan zich. Bij detoxen wordt het glycogeen opgebruikt. Verdwijnt het glycogeen, dan verdwijnt ook het water. Als methode om veel af te vallen levert detoxen dus niet veel op. Het kan best zijn dat de weegschaal na een week detoxen tijdelijk 4 of 5 kilo minder aangeeft, maar zodra je normaal gaat eten, komt er binnen een of twee dagen weer drie kilo bij. Als je veel wilt afvallen is het beter om duurzaam gezond te eten en snoep, snacks en alcohol te laten staan. En flink bewegen natuurlijk.

 

Log in of meld je aan!
Ben je al lid van SamenGezond? Log dan nu in  Inloggen

Nog geen deelnemer van SamenGezond? Meld je dan eerst aan en krijg 125 punten cadeau!                                                          

 

Bronnen
-Sci Total Environ. 2018 May 1;622-623:1317-1326. Jansen A1, Polder A2, Müller MHB2, Skjerve E2, Aaseth J3, Lyche JL2.
-Environ Int. 2018 Jan;110:80-87. Malarvannan G1, Van Hoorenbeeck K2, Deguchtenaere A3, Verhulst SL2, Dirinck E4, Van Gaal L4, Jorens PG5, Covaci A6.
-Dig Dis Sci. 2004 Jan;49(1):9-16. Determinants of gallbladder kinetics in obesity.
Mathus-Vliegen EM1, Van Ierland-Van Leeuwen ML, Terpstra A.
-Nemokennislink.nl
-Int J Obes. 1990 Mar;14(3):249-58. Effects of a very low calorie diet on weight, thyroid hormones and mood. Wadden TA1, Mason G, Foster GD, Stunkard AJ, Prange AJ.
-Eur J Endocrinol. 2013 Aug 28;169(3):339-47. Lips MA1, Pijl H, van Klinken JB, de Groot GH, Janssen IM, Van Ramshorst B, Van Wagensveld BA, Swank DJ, Van Dielen F, Smit JW.

Beoordeel dit artikel

Om de SamenGezond community beter te kunnen bedienen zijn we benieuwd naar jouw reactie. Hoe zou je dit artikel willen beoordelen?

Start nu met punten verdienen

+0

Drink meer water


    +50

    Eet jij genoeg ijzer?


      +50

      Eet jij teveel zout?

        Populaire blogs

        Drink je naar je ideale gewicht

        Drink je naar je ideale gewicht

        Getest: 5 waterdrinkapps

        Getest: 5 waterdrinkapps

        6 foodswaps die je voeding slanker maken

        6 foodswaps die je voeding slanker maken

        Populaire activiteiten

        +0

        Drink meer water

        Met begeleiding van de online coach!

          +50

          Eet jij genoeg ijzer?

          • Voeding
          +50

          Eet jij teveel zout?

          • Voeding
          Je lichaam ontgiften, heeft dat zin?